Năm điều cha mẹ nên dạy con về tài chính

Dạy trẻ cách lập ngân sách cho bản thân là một việc khá đơn giản bởi trẻ chưa có nhiều tiền, thậm chí điều còn có vẻ vô nghĩa.

Tuy nhiên, có một điều trớ trêu là thời điểm mà một đứa trẻ cần có sự định hướng của cha mẹ nhất thì chúng lại trở nên ương bướng, ít chịu nghe lời nhất. Sự phát triển của công nghệ và những tiện ích đi kèm, đặc biệt trong một vài thập kỉ gần đây, đã dẫn đến sự thay đổi đáng kể trong cách nhận thức của giới trẻ về tiền bạcvà trách nhiệm.

Điều đó khiến cho việc dạy con về giá trị tiền bạc, về cách chi tiêu, quản lý tài chính trở thành nhiệm vụ vô cùng khó khăn cho các bậc cha mẹ, thậm chí có không ít cha mẹ chọn cách lảng tránh vấn đề, để con tự mày mò, không có bất cứ một định hướng cụ thể nào cho con.

Nhưng nếu cha mẹ không dành sự quan tâm đặc biệt giúp con nhận thức được trách nhiệm trong việc kiếm tiền và tiêu tiền, trẻ sẽ không tránh khỏi những suy nghĩ lệch lạc và những va vấp trên con đường tương lai.

Hãy thường xuyên dẫn con đi mua sắm cùng bạn.

Dưới đây là một vài điều cha mẹ nên dạy trẻ về tiền bạc.

Xây dựng “ngân sách”

Dạy trẻ cách lập ngân sách cho bản thân là một việc khá đơn giản bởi trẻ chưa có nhiều tiền, thậm chí điều còn có vẻ vô nghĩa. Do đó, cần tạo cho trẻ thói quen ghi chép nguồn tiền vào, tiền ra. Giúp con hiểu được khái niệm cắt giảm chi tiêu, tăng khoản tiền tiết kiệm.

Quan trọng hơn, cần dạy trẻ đặt ra mục tiêu tiết kiệm khi họ có một khoản tiền dư không dùng đến. Đặt ra những mục tiêu lớn và xa như mua xe máy khi vào đại học hay mua một chiếc điện thoại mới, giúp họ biết cách đặt thứ tự ưu tiên cho các khoản chi tiêu, tạm bỏ qua những nhu cầu tức thời không cần thiết để phấn đấu tiết kiệm cho một mục đích lớn hơn.

Nắm rõ thông tin về giá 

Trẻ đã quen với việc được bố mẹ lo liệu, chi trả trong mọi trường hợp nên họ không hiểu được mục đích của những việc như cất trữ thức ăn thừa, mua với số lượng lớn những đồ dùng thiết yếu cùng một lúc tại các đại siêu thị như Big C, Metro…

Hãy thường xuyên dẫn con đi mua sắm cùng bạn, để trẻ nắm được nhưng thông tin về giá cả trên thị trường và tự so sánh giá của các nhãn hàng khác nhau, giá chênh lệch khi mua buôn và mua lẻ. Nếu bạn cảm thấy thoải mái, hãy chia sẻ với con về ngân sách và cùng con đặt ra mục tiêu tiết kiệm cho những món đồ của cả gia đình.

Cho con một tài khoản ngân hàng riêng để làm ví dụ 

Hãy mở một tài khoản ngân hàng và dạy con biết cách sử dụng các tính năng như quản lý tài khoản qua internet, qua điện thoai…

Tạo cho con thói quen thường xuyên kiểm tra tài khoản của mình, xem lại các khoản chi tiêu và cân đối sao tài khoản sao cho thật hợp lý.

Tuy nhiên, nên tránh không để trẻ làm quen với thẻ tín dụng trả sau, cha mẹ phải giúp trẻ nhận thức sâu sắc được việc phải có tiền, làm ra tiền rồi mới mua sắm, tuyệt đối tránh tình trạng “mua trước, trả sau”.

Khuyến khích con làm việc 

Điều quan trọng nhất về tiền bạc mà một đứa trẻ cần phải học đó là: tiền bạc không tự nhiên mà có, chúng ta phải lao động thì mới có tiền, và làm việc càng chăm chỉ thì càng tạo ra nhiều tiền.

Hãy để trẻ có cơ hội “lao động kiếm tiền” ngay trong gia đình bằng cách phân chia những việc trẻ phải làm mà không được trả công bởi đó là trách nhiệm của các thành viên trong gia đình và nhóm những việc trẻ sẽ được cha mẹ trả tiền.

Khuyến khích con làm việc chăm chỉ, thưởng thêm nếu con đã luôn làm tốt công việc, mở ra nhiều hơn các “cơ hội việc làm” để con kiếm tiền.

Quan trọng hơn cả, hãy dạy trẻ cách “nhìn xa, trông rộng”, lao động không đơn thuần chỉ vì một mục đích duy nhất “kiếm tiền” mà còn giúp con rèn luyện các kĩ năng, tăng kinh nghiệm cho bản thân, từ đó sẽ làm được nhiều việc hơn, làm tốt hơn và “cơ hội nghề nghiệp” cũng sẽ nhiều hơn.

Dạy trẻ sự khác biệt giữa “cần” và “muốn” 

Khi tôi ở độ tuổi teen, bố mẹ tôi cũng quán triệt tinh thần “muốn có tiền, thì phải lao động” với tôi. Ngày đó, tôi thường cảm thấy bực bội về việc này, nhưng giờ ngẫm lại mới thấy, việc đó thật sự có ích, nó giúp tôi tự chủ tài chính và cẩn trọng hơn trong việc chi tiêu.

Trước khi mua một món đồ mới hay đi ăn uống với bạn bè, tôi thường cân nhắc cẩn thận bởi tôi sẽ phải bỏ tiền “mồ hôi, công sức” của mình ra để chi trả. Ngoài ra nó cũng giúp tôi xác định những thứ tôi thật sự “cần” và những thứ tôi chỉ “muốn” nhất thời.

Tuy nhiên, cha mẹ cũng nên cân nhắc cẩn thận những việc để con tự chi trả và những việc cha mẹ trả giúp, đừng để con quá tập trung vào việc làm sao kiếm được tiền mà xao lãng việc học hoặc vô tư tham gia các hoạt động giải trí, chơi đùa với các bạn.

Viết bởi: Dạ  Thảo (lược dịch cuốn sách: Tiền không mọc trên cây). 
Ảnh: Nghĩa Phạm
Đến từ: Motthegioi